ज्योतिषामध्ये बारा खगोलीय भाव असतात आणि एक भाव 30 अंशांचा असतो. निरीक्षणाच्या वर्तुळाचे 12 समान भाग करून ते मिळवले जातात. निरीक्षणाच्या वर्तुळाचा एक-बारावा भाग म्हणजे एक ज्योतिषीय भाव होय. खगोलशास्त्रामध्ये हे जन्मस्थानाच्या अक्षांशाचे लंबरूप असते. पृथ्वीवरील तारे जन्माचे स्थान दर्शवतात.
उदित होणाऱ्या भावाला लग्न भाव म्हणतात आणि इतरांना केंद्र, पणफर आणि आपोक्लिम भाव म्हणून ओळखले जाते. केंद्र हे राशीभविष्यातील चार मुख्य बिंदू असतात. पत्रिकेतील ग्रह हे लग्नाच्या अधीन असतात आणि लग्नानुसार त्यांच्या मूळ स्वभावात बदल होतात.
1. केंद्र भाव : 1, 4, 7 आणि 10 वे भाव. हे अत्यंत महत्त्वाचे भाव आहेत.
2. पणफर भाव : 2, 5, 8 आणि 11 वे भाव.
3. आपोक्लिम भाव : 3, 6, 9 आणि 12 वे भाव.
4. त्रिकोण भाव : 1, 5 आणि 9 वे भाव. हे अत्यंत शुभ असतात आणि केंद्रांसोबत मिळून व्यक्तीचे आरोग्य, संपत्ती, दर्जा, मान-सन्मान, प्रगती आणि सद्गुण ठरवतात. लग्न भाव हा केंद्र आणि त्रिकोण दोन्ही असल्याने सर्व भावांमध्ये सर्वात महत्त्वाचा मानला जातो.
5. उपचय भाव : 3, 6, 10 आणि 11 वे भाव. हे भाव संघर्ष, स्पर्धा आणि भौतिक यश दर्शवतात.
6. त्रिक भाव : 6, 8 आणि 12 वे भाव. हे वाईट भाव (दुःस्थान) मानले जातात. ते कर्ज, आजारपण, नुकसान आणि दुःख दर्शवतात.
7. आयु-स्थान (किंवा दीर्घायुष्याचे भाव) : 8 आणि 3 रे भाव (8 व्या पासून 8 वे). ते आयुष्याची मर्यादा आणि त्यामुळे मृत्यू देखील दर्शवतात.
8. मारक स्थान : 2 आणि 7 वे भाव.
9. राशीभविष्याचे दोन भाग.
a. 1 ते 7 भाव राशीभविष्याचा अदृश्य अर्धा भाग दर्शवतात आणि 7 ते 1 भाव दृश्य अर्धा भाग दर्शवतात.
b. 10 ते 4 भाव राशीभविष्याचा पूर्व भाग दर्शवतात आणि 4 ते 10 भाव पश्चिम भाग दर्शवतात.
प्राचीन खगोलशास्त्रज्ञांच्या असे लक्षात आले की राशीचक्राने आखून दिलेल्या 30 अंशांच्या पट्ट्यात अनेक बदल घडतात. त्यामुळे राशीचक्राच्या बारा भागांपैकी किंवा राशींपैकी प्रत्येकाची उपविभागणी करणे आवश्यक वाटले. विषुववृत्तावर पृथ्वीभोवती असणाऱ्या स्थिर ताऱ्यांच्या पट्ट्याचा संदर्भ म्हणून वापर करून, त्यांनी राशीचक्राच्या पार्श्वभूमीचे 27 भागांमध्ये विभाजन केले, ज्यातील प्रत्येक भागाची सीमा राशीचक्राच्या पट्ट्याजवळ असलेल्या एका विशिष्ट स्थिर ताऱ्याने चिन्हांकित केलेली आहे. हे भाग नक्षत्रे म्हणून ओळखले जातात. त्यांची सुरुवात मेष राशीतील (Aries) त्याच बिंदूपासून होते जिथून राशीचक्राची सुरुवात होते, आणि प्रत्येक नक्षत्र 13 अंश-20 मिनिटांच्या अंतरावर पसरलेले असल्यामुळे, 360 अंशांच्या पूर्ण वर्तुळात अशी सत्तावीस नक्षत्रे येतात.
राशीचक्र आणि नक्षत्रे मिळून ती स्थिर पार्श्वभूमी तयार होते ज्याच्या संदर्भाने ज्योतिषामध्ये वापरले जाणारे सर्व बदलणारे किंवा फिरणारे बिंदू पाहिले जातात. एक प्रकारचा पडदा, ज्याच्या समोर आपल्या सूर्यमालेचा खेळ चालतो.

याचा तुमच्या जुळवणीवर नक्की किती परिणाम होतो ते पहा.