मी कोणते रत्न घालावे

थोडक्यात उत्तर, आणि बहुतांश लोकांचे गणित कुठे चुकते

अनेक जण दुकानाच्या भिंतीवर लावलेला तक्ता पाहून खडा निवडतात. तुम्ही तुमची रास पाहता, त्यापुढचा खडा बघता आणि विकत घेता. हा सोपा मार्ग दहापैकी फक्त चार वेळाच बरोबर ठरतो.

वैदिक ज्योतिषात रत्न हे ऊर्जेचे वाहक म्हणून कार्य करते. हे रत्न एका ग्रहाचा प्रकाश शोषून घेऊन तो तुमच्या आयुष्यात अधिक प्रमाणात पोचवते. त्यामुळे खरा प्रश्न हा आहे की तुम्हाला कोणत्या ग्रहाची ऊर्जा जास्त हवी आहे. याचे उत्तर तुमच्या कुंडलीमध्ये असते, आणि दोन व्यक्तींची रास एकच असली तरी प्रत्येकासाठी हे उत्तर वेगवेगळे असू शकते.

वैदिक ज्योतिषी रत्न निवडताना प्रत्यक्ष कोणती पद्धत वापरतात ते येथे दिले आहे. या पाच पायऱ्या तुम्ही स्वतःही तपासू शकता.

पायरी 1: तुमचे लग्न शोधा

तुमचे लग्न, ज्याला प्रथम भाव/उदित रास असेही म्हणतात, ही तुम्ही ज्या क्षणी जन्म घेतला त्या क्षणी पूर्वेच्या क्षितिजावर उदित होणारी रास असते. हे स्थान साधारण दर दोन तासांनी बदलते, त्यामुळे एकाच दिवशी आणि एकाच शहरात जन्मलेल्या लोकांचे लग्न वेगवेगळे असू शकते.

संपूर्ण पत्रिका लग्नावरूनच वाचली जाते. प्रत्येक भाव, ग्रहाची भूमिका आणि चांगल्या-वाइटाचे प्रत्येक भाकीत तिथूनच सुरू होते. यासाठी तुम्हाला तुमची जन्माची अचूक वेळ आवश्यक आहे. "सकाळी कधीतरी" असा अंदाज बांधल्यास निम्म्याहून अधिक वेळा लग्न चुकते, आणि चुकीचे लग्न म्हणजे चुकीचा खडा.

तुम्हाला तुमची अचूक जन्मवेळ माहीत नसेल, तर रुग्णालयाची नोंद किंवा पालिकेचा जन्मदाखला तपासा. भारतातील बहुतांश प्रमाणपत्रांवर ती नोंदवलेली असते.

वारंवार येणारे शब्द आणि त्यांचे अर्थ

रत्नांच्या प्रत्येक चर्चेत या चार संज्ञा येतात, म्हणून त्यांचे सोप्या भाषेतील अर्थ खालीलप्रमाणे आहेत.

लग्न हे तुमचे लग्नस्थान आहे, तुमच्या जन्माच्या मिनिटाला पूर्व दिशेला उगवणारी राशी आहे. हे पहिले घर बनते आणि इतर अकरा घरे त्यापासून पुढे मोजली जातात. तुमचा लग्न स्वामी हा तो ग्रह आहे जो त्या राशीवर राज्य करतो आणि तो तुमच्यासाठी उभा राहतो.

केंद्र म्हणजे महत्त्वाचे कोनीय भाव—1 ले, 4 थे, 7 वे आणि 10 वे भाव. हे पत्रिकेचे मुख्य आधारस्तंभ आहेत. ते तुमचे शरीर, घर, भागीदारी आणि कारकीर्द नियंत्रित करतात; त्यामुळे केंद्र भावात बसलेला ग्रह आपले परिणाम उघडपणे देतो, जे लोकांना सहज दिसून येतात.

त्रिकोण म्हणजे त्रिकोणी भाव—1 ले, 5 वे आणि 9 वे भाव. हे धर्म, बुद्धिमत्ता, संतती, भाग्य आणि जीवनात संघर्षाशिवाय मिळणारा आधार दर्शवतात. त्रिकोणाचा स्वामी ग्रह हा तुमचा मित्र असतो आणि त्याचे रत्न वापरणे जवळजवळ नेहमीच सुरक्षित असते.

दुस्थान म्हणजे आव्हानात्मक भाव—6 वे, 8 वे आणि 12 वे भाव. हे आजारपण, कर्ज, वादविवाद, अचानक येणारी संकटे आणि नुकसान दर्शवतात. तुमच्या लग्नानुसार दुस्थानाचा स्वामी असलेला ग्रह तुमच्या विरोधात काम करतो आणि त्या ग्रहाची सर्वसाधारण ख्याती कितीही चांगली असली, तरी त्याचा खडा तुम्ही टाळायच्या यादीतच जातो.

पायरी 2: तुमच्या लग्नासाठी कोणते ग्रह शुभ आहेत ते शोधा

एकदा लग्न निश्चित झाले की, प्रत्येक ग्रहाकडे एक विशिष्ट कार्य येते. तो एका किंवा दोन भावांवर राज्य करतो आणि ती भावे ठरवतात की तो ग्रह तुम्हाला मदत करेल की तुमच्या विरोधात काम करेल. याला ग्रहाचे कार्यात्मक शुभ (functional benefic) किंवा कार्यात्मक अशुभ (functional malefic) स्वरूप म्हणतात, आणि हे स्वरूप त्या ग्रहाच्या सर्वसाधारण गुणधर्मांपेक्षा अधिक महत्त्वाचे ठरते.

शनीची सर्वसाधारण ख्याती कडक मानली जाते. पण वृषभ लग्नासाठी शनी हा पत्रिकेतील सर्वात उत्तम ग्रह ठरतो.

त्रिकोणेश हे तुमचे सर्वात बलवान मित्र असतात

तुमच्या 1 ल्या, 5 व्या किंवा 9 व्या भावाच्या स्वामीचे रत्न घालणे हा ज्योतिषातील सर्वात सुरक्षित उपाय मानला जातो. तो ग्रह आधीच तुम्हाला मदत करू पाहत असतो. हे रत्न त्याला फक्त अधिक बळ देण्याचे काम करते.

योगकारक, तुमच्या पत्रिकेत असेल तर सर्वोत्तम ठरणारे एकमेव रत्न

जेव्हा एकच ग्रह केंद्र आणि त्रिकोण या दोन्ही भावांचा अधिपती बनतो, तेव्हा तो 'योगकारक' ठरतो. तो एकटा ग्रह संपूर्ण पत्रिकेची स्थिती उंचावू शकतो. असे तीन योगकारक आहेत:

• मकर लग्न आणि कुंभ लग्नासाठी शुक्र हा योगकारक आहे. रत्न: हिरा (Heera).
• वृषभ लग्न आणि तूळ लग्नासाठी शनी हा योगकारक आहे. रत्न: नीलम (Neelam).
• मंगळ कर्क लग्न आणि सिंह लग्नासाठी योगकारक आहे. रत्न: पोवळे (Moonga).

जर तुमचे या सहापैकी एक लग्न असेल, तर बाकी काहीही बघण्याआधीच तुमचा निर्णय बहुतांश ठरलेला असतो.

पायरी 3: तो ग्रह कमजोर आहे का ते तपासा

तुमच्या पत्रिकेत मजबूत बसलेल्या शुभ ग्रहाला मदतीची गरज नसते. तुम्ही अशा शुभ ग्रहाला बळ देता जो संघर्षात आहे. चार गोष्टींमुळे ग्रह कमजोर होतो:

• नीच अवस्था (neecha). प्रत्येक ग्रहाची एक रास असते जिथे तो आपली ताकद गमावतो. सूर्य तूळ राशीत, चंद्र वृश्चिक राशीत, मंगळ कर्क राशीत, बुध मीन राशीत, गुरू मकर राशीत, शुक्र कन्या राशीत, शनि मेष राशीत नीच मानला जातो.
• अस्त अवस्था (asta). ग्रह अंशात्मकदृष्ट्या सूर्याच्या खूप जवळ येतो आणि अस्तंगत (burnt out) होतो. बुध आणि शुक्र वारंवार अस्त होतात कारण ते सूर्यापासून कधीही फार लांब जात नाहीत.
• दुस्थान (dusthana) मध्ये स्थान. 6 वे, 8 वे आणि 12 वे घर ग्रहाचे शुभ फळ कमी करतात आणि त्याला विलंब लावतात.
• अशुभ ग्रहाची पूर्ण दृष्टी किंवा युती. शनि, राहू किंवा केतूचा तुमच्या शुभ ग्रहावर प्रभाव असल्यास त्याची फळे मिळणे मंदावते.

या कारणांमुळे कमजोर झालेला शुभ ग्रह हा तुमचा रत्न घालण्यासाठी योग्य पर्याय असतो. जो शुभ ग्रह आधीच उच्च, स्वराशीत आणि चांगल्या स्थानात बसलेला आहे, त्याला सहसा रत्नाची अजिबात गरज नसते.

पायरी 4: तुमची सुरू असलेली महादशा आणि अंतर्दशा तपासा

विंशोत्तरी दशा ही अशी कालनिर्णय पद्धती आहे ज्यावर वैदिक ज्योतिष कार्य करते. तुमचे आयुष्य एका ठरावीक क्रमाने ग्रहांच्या कालखंडातून पुढे जाते; यातील प्रत्येकाला महादशा म्हटले जाते, ज्याच्या आत लहान उप-कालखंड असतात ज्यांना अंतर्दशा म्हणतात. महादशा स्वामी हा असा ग्रह आहे जो सध्या तुमच्या आयुष्याची मुख्य दिशा ठरवत असतो.

लोकांना वाटते त्यापेक्षा रत्नांसाठी ही गोष्ट अधिक महत्त्वाची आहे. ज्या ग्रहाची दशा आणखी तीस वर्षे येणार नाही, अशा ग्रहाचे रत्न घातल्यास त्याचा संथ आणि पार्श्वभूमीत परिणाम जाणवतो. तुमच्या सध्याच्या महादशा किंवा अंतर्दशा स्वामीचे रत्न—जेव्हा तो ग्रह तुमच्या लग्नासाठी शुभ असतो—फार वेगाने काम करते.

त्यामुळे व्यावहारिक नियम असा आहे: असा ग्रह निवडा जो तुमच्या लग्नासाठी शुभ आहे, पत्रिकेत कमजोर आहे आणि तुमच्या सध्याच्या दशेत सक्रिय आहे. जेव्हा या सर्व गोष्टी जुळून येतात, तेव्हा तेच तुमचे योग्य रत्न ठरते.

पायरी 5: रत्न निवडा

एकदा ग्रह समजला की त्यानुसार रत्न ठरते. सूर्यासाठी माणिक, चंद्रासाठी मोती, मंगळासाठी पोवळे, आणि अशाच प्रकारे नऊ ग्रहांचे. पूर्ण ग्रह-रत्न तक्ता रत्न मुख्य पृष्ठावर दिलेला आहे.

वजनासाठी शरीराच्या वजनाच्या प्रत्येक 10 किलोसाठी एक रत्ती हा प्राथमिक नियम वापरला जातो, तसेच याचे रूपांतरण आणि प्रत्येक रत्नाचे किमान वजन रत्न रत्ती वजन पृष्ठावर उपलब्ध आहे.

धातू, बोट, वार आणि शुद्धीकरण विधी हे सर्व रत्न कसे परिधान करावे पृष्ठावर दिले आहे. वेळेचा एक महत्त्वाचा मुद्दा येथे पुन्हा सांगण्यासारखा आहे: बहुतांश रत्ने सकाळी, सूर्योदयानंतर एक ते दोन तासांच्या आत घालावीत. नीलम आणि गोमेद शनिवारी संध्याकाळी, सूर्यास्ताच्या साधारण दोन तास आधी परिधान करतात.

सोदाहरण स्पष्टीकरण: एकाच राशीच्या दोन व्यक्तींना वेगवेगळी रत्ने का दिली जातात

अशा व्यक्तीचे उदाहरण घ्या ज्याचा चंद्र वृश्चिक राशीत जन्मलेला आहे. वृश्चिक राशीचा स्वामी मंगळ आहे, म्हणून राशी रत्न, म्हणजेच चंद्र राशीचे रत्न, पोवळे आहे. भारतातील कोणतीही दुकानातील पत्रिका या व्यक्तीच्या हातात पोवळे देईल.

आता लग्न त्या सल्ल्यावर कसा परिणाम करते ते पहा.

केस 1: वृषभ लग्न (Vrishabha)

वृषभ लग्नासाठी मंगळ 7 व्या आणि 12 व्या घराचा स्वामी असतो. 7 वे घर मारक स्थान आहे आणि 12 वे घर हे नुकसानीचे स्थान आहे. येथे मंगळ हा कार्यात्मकदृष्ट्या अशुभ (functional malefic) आहे. पोवळे घातल्यास विवाहामध्ये कलह निर्माण करणाऱ्या आणि खर्चातून नुकसान करणाऱ्या ग्रहाला बळ मिळेल.

दुसरीकडे, या लग्नासाठी शनि 9 व्या आणि 10 व्या घराचा स्वामी असतो. हे त्रिकोण आणि केंद्र एकत्र आहेत, ज्यामुळे शनि योगकारक ठरतो. पत्रिकेनुसार रत्न नीलम ठरते, आणि पोवळे हे टाळायच्या यादीत जाते.

त्यामुळे एकाच व्यक्तीसाठी राशीचे रत्न आणि पत्रिकेचे रत्न अगदी विरुद्ध दिशेला निर्देश करतात.

केस 2: सिंह लग्न (Simha)

तीच व्यक्ती, तीच वृश्चिक रास, पण काही तासांनंतर सिंह लग्नात जन्माला आली. सिंह लग्नासाठी मंगळ 4 थ्या आणि 9 व्या घराचा स्वामी असतो. पुन्हा केंद्र अधिक त्रिकोण, त्यामुळे मंगळ येथे योगकारक आहे.

आता पोवळे हेच योग्य रत्न ठरते, आणि राशीचा सल्ला पत्रिकेशी जुळून येतो. सूर्य हा लग्नेश असल्याने माणिक सुद्धा यासोबत काम करते.

पोवळे बदलले नाही, त्याभोवतीची पत्रिका बदलली.

तुमच्या लग्नासाठी टाळावयाची रत्ने

हा भाग दुर्लक्षित केला जातो आणि त्यामुळेच बहुतांश समस्या उद्भवतात. कार्यात्मकदृष्ट्या अशुभ ग्रहाचे रत्न अशा ग्रहाला बळकट करते जो आधीच तुम्हाला अडचणी निर्माण करत असतो.

टाळा म्हणजे असा ग्रह जो तुमच्या 6 व्या, 8 व्या किंवा 12 व्या घराचा स्वामी आहे. सावधगिरी बाळगा म्हणजे जो तुमच्या 2 ऱ्या, 7 व्या किंवा 11 व्या घराचा स्वामी आहे, म्हणून त्यावर ठाम राहण्यापूर्वी काही आठवडे ते रत्न वापरून पहा.

काही ग्रह त्रिकोण आणि दुस्थान या दोन्ही घरांचे स्वामी असतात, जसे कर्क लग्नासाठी गुरू. अशा पत्रिकांमध्ये तो ग्रह प्रत्यक्ष कोणत्या घरात बसला आहे यावरून निर्णय होतो, म्हणून पत्रिका तपासून घ्या.

एक दुसरी यादी आहे जी लग्न कोणतेही असले तरी प्रत्येकाला लागू होते. काही रत्नांमध्ये असे ग्रह असतात जे एकमेकांशी शत्रुत्व ठेवतात आणि ते कधीही एकत्र परिधान करू नयेत; एकत्र न घालण्याचा संपूर्ण तक्ता रत्न मुख्य पृष्ठावर दिला आहे.

उपरत्न वापरणे कधी अधिक योग्य ठरते

उपरत्न हे पर्यायी रत्न असते. ते त्याच ग्रहाचे गुणधर्म कमी तीव्रतेने आणि खूप कमी किमतीत देते. माणिकसाठी लाल गार्नेट, मोतीसाठी मूनस्टोन, पोवळ्यासाठी लाल जास्पर, पाचूसाठी पेरिडॉट, पुष्कराज साठी पिवळा टोपाझ, हिऱ्यासाठी पांढरा सफायर, नीलमसाठी अ‍ॅमेथिस्ट (जांभुळखा).

जेव्हा मुख्य रत्न बजेटबाहेर असते, किंवा नीलमसारखे प्रभावी रत्न वापरण्यापूर्वी त्याची चाचणी घ्यायची असते, तेव्हा उपरत्न वापरा. ते काही आठवडे घाला आणि तुमची झोप तसेच पैशांची स्थिती कशी राहते ते पहा. संपूर्ण यादी उपरत्न पर्यायी रत्ने पृष्ठावर आहे.

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)