रत्न कसे धारण करावे: संपूर्ण वैदिक पद्धत

सुरू करण्यापूर्वी तुम्हाला काय आवश्यक आहे

तुम्हाला पैलू पाडलेले आणि अंगठीत बसवण्यासाठी तयार असलेले रत्न हवे. खालून उघडी (open-back) अंगठी बनवणारा सोनार हवा. कच्चे दूध, शक्य असल्यास गंगाजल, मध आणि स्वच्छ पाणी हवे. आणि हे रत्न कोणत्या ग्रहाचे आहे हे तुम्हाला माहीत असायला हवे, कारण पुढील प्रत्येक निर्णय त्यावरच अवलंबून असतो.

ग्रह म्हणजे आकाशातील ग्रहगोल. वैदिक ज्योतिषामध्ये नऊ ग्रहांपैकी प्रत्येकाचे एक विशिष्ट रत्न असते आणि हे रत्न तुमच्या पत्रिकेत त्या ग्रहाच्या ऊर्जेसाठी एका माध्यमासारखे काम करते.

ग्रह आणि त्यांची रत्ने, ही अधिकृत यादी:

पायरी 1: योग्य वार आणि योग्य वेळ निवडा

प्रत्येक रत्न त्या ग्रहाच्या स्वतःच्या वारी घातले जाते. नऊपैकी सात रत्ने सकाळी, सूर्योदयाच्या वेळी किंवा त्यानंतर एक ते दोन तासांच्या आत घातली जातात.

नीलम आणि गोमेद हे दोन अपवाद आहेत. हे दोन्ही शनिवारचे खडे आहेत आणि सूर्यास्ताच्या साधारण दोन तास आधी संध्याकाळी घातले जातात. या परंपरेत शनी आणि राहु हे संध्याकाळचे ग्रह मानले जातात, आणि मावळत्या प्रकाशाची ही वेळ पारंपरिक ज्योतिषी नीलम आणि गोमेदसाठी वापरतात. जर कोणी तुम्हाला सूर्योदयाच्या वेळी नीलम घालण्यास सांगितले असेल, तर तो सल्ला चुकीचा आहे.

शुक्ल पक्षाचे महत्त्व

शुक्ल पक्ष म्हणजे चंद्र अमावस्येकडून पौर्णिमेकडे मोठा होत जाणारा पंधरवड्याचा काळ. चंद्र महिन्याच्या या भागातच तुमचे रत्न घालायला सुरुवात करा. जी गोष्ट वाढावी असे वाटते, तिच्या सुरुवातीसाठी कृष्ण पक्ष टाळला जातो.

म्हणून तुम्हाला असा दिवस शोधायचा आहे जो योग्य वारही असेल आणि शुक्ल पक्षातही येईल. यामुळे तुम्हाला एका महिन्यात दोन किंवा तीन योग्य तारखा मिळतात. सध्याच्या पक्षासाठी पंचांग तपासा.

ग्रहाची होरा

होरा म्हणजे ग्रहाचा तास. दिवसाची 24 होरांमध्ये विभागणी केली जाते, ज्यातील प्रत्येकावर एका ग्रहाचा अंमल असतो, आणि कोणत्याही दिवसाची पहिली होरा ही त्या दिवसाच्या अधिपती ग्रहाची असते.

रत्नानुसार वार, वेळ, धातू आणि बोट

पंचधातू हे पाच धातूंचे मिश्रण आहे, ज्यात सहसा सोने, चांदी, तांबे, जस्त आणि लोखंड असते. जेव्हा एखादा खडा छाया ग्रहाचा असतो आणि तुम्हाला एकाच धातूवर विसंबून राहायचे नसते, तेव्हा पंचधातू हा एक सुरक्षित पर्याय ठरतो.

पायरी 2: रत्न कोणत्या बोटात घालावे

हा प्रश्न लोक सर्वात जास्त विचारतात, म्हणूनच या यादीमागील तर्क असा आहे.

वैदिक हस्तरेषाशास्त्र आणि रत्न पद्धतीनुसार, उजव्या हाताची चार बोटे प्रत्येकी एका ग्रहाशी संबंधित असतात. रत्न त्या बोटात घातले जाते ज्याचा स्वामी तो ग्रह असतो, जेणेकरून रत्न आणि त्याच्या खालील उंचवटा (पर्वत) एकाच ग्रहाचे राहतात.

चार बोटे आणि त्यांचे ग्रह

तर्जनी ही गुरूच्या अधिपत्याखाली येते. हे ज्ञान आणि निर्णयाचे बोट आहे, म्हणूनच पुष्कराज येथे घातला जातो.

मधले बोट हे शनीचे आहे, जो शिस्त आणि विलंबाचा ग्रह मानला जातो. नीलम आणि गोमेद हे दोन्ही खडे याच बोटात घातले जातात.

अनामिका ही सूर्याची आहे, त्यामुळे ती प्रतिष्ठा आणि चैतन्य दर्शवते. माणिक येथे घातला जातो, आणि पोवळेही येथेच घातले जाते कारण मंगळ आणि सूर्य हे मित्र ग्रह आहेत.

करंगळी ही बुधाची आहे, जो वाणी आणि व्यापारावर नियंत्रण ठेवतो. पाचू येथे घातला जातो, तसेच मोती आणि लसण्या (कॅट्स आय) देखील याच बोटात घातले जातात.

अंगठा का वगळला जातो

या पद्धतीत अंगठ्याला कोणत्याही ग्रहाशी जोडलेले नाही. अंगठा हा आत्म्याचा आणि इच्छाशक्तीचा प्रतीक आहे, त्यामुळे त्यावर रत्नांची अंगठी घालत नाहीत. जर एखादा विक्रेता तुम्हाला अंगठ्यात खडा घालायला सांगत असेल, तर तो स्वतःच्या मनानेच सांगत आहे.

कोणता हात

बहुतांश लोकांसाठी उजवा हात. डाव्या हाताने काम करणारे लोक सहसा डाव्या हातात घालतात, कारण ज्या हाताने आपण काम करतो तो हात दिवसभर रत्नाचा प्रभाव वाहून नेतो. अनेक कुटुंबांमधील स्त्रिया पद्धत म्हणून डाव्या हातात घालतात. दोन्हीपैकी कोणतीही पद्धत मान्य आहे. एक निवडा आणि तीच कायम ठेवा.

पायरी 3: धातू, आणि त्याचे महत्त्व का आहे

धातू रत्नाचा प्रभाव शरीरापर्यंत पोहोचवतो, त्यामुळे चुकीचा धातू चांगल्या रत्नाचा प्रभावही कमी करू शकतो.

सोने हे उष्ण आणि विस्तारवादी ग्रहांसाठी अनुकूल असते. सूर्य, मंगळ आणि गुरु या सर्वांसाठी सोने चालते. सोन्यात माणिक ही पारंपरिक निवड आहे, तर मंगळाच्या उष्णतेसाठी कधीकधी त्यात थोडे तांबे मिसळले जाते.

चांदी ही शांत आणि शीतल ग्रहांसाठी योग्य आहे. चंद्र, शुक्र, शनी, राहु आणि केतू यांच्यासाठी चांदी खूप चांगली मानली जाते. सोन्यात घातलेला मोती त्याचा हवा तसा पूर्ण प्रभाव दाखवू शकत नाही.

पाचू हा अनुकूल आहे आणि तो सोने किंवा चांदी दोन्हीमध्ये चालतो, कारण बुध ज्या ग्रहाबरोबर असतो त्यानुसार जुळवून घेतो.

नीलम बाबत मात्र विशेष काळजी घ्यावी लागते. त्यासाठी चांदी, स्टील किंवा पंचधातू वापरावा. सोने कधीही वापरू नये, कारण शनी आणि सूर्य एकमेकांचे शत्रू आहेत आणि सोने हा सूर्याचा धातू आहे. लोकांच्या नीलमबाबतच्या बऱ्याच तक्रारींमागे हेच कारण असते.

पायरी 4: खालून उघडी (open-back) अंगठी

तुमच्या सोनाराला मागून उघडी (open-back किंवा open-bezel) सेटिंग करायला सांगा. यामुळे खड्याची खालची बाजू उघडी राहते आणि तो थेट तुमच्या त्वचेला स्पर्श करतो.

ही संपूर्ण संकल्पना स्पर्शावरच आधारित आहे. बंदिस्त (closed) सेटिंग दिसायला अधिक नीटनेटकी दिसते आणि बनवायला स्वस्त पडते, त्यामुळे सोनार सहसा तशीच बनवतात. काम सुरू होण्यापूर्वीच मागून उघडी ठेवण्यास स्पष्टपणे सांगा.

अंगठी जास्त न दाबता बोटात व्यवस्थित बसली पाहिजे. खडा फिरू नये किंवा शेजारच्या बोटाला टोचू नये.

पायरी 5: शुद्धीकरण, भिजवून ठेवणे

खडा खाणकाम, कापणे, पॉलिश करणे आणि अनेकांच्या हातांतून गेलेला असतो. भिजवून ठेवल्याने ते दोष निघून जातात.

एका लहान स्टीलच्या किंवा तांब्याच्या वाटीत कच्चे दूध, गंगाजल, मध आणि स्वच्छ पाणी एकत्र करा. कच्चे दूध म्हणजे न तापवलेले दूध. गंगाजल मिळाले नाही, तर तुम्हाला शुद्ध वाटणाऱ्या कोणत्याही स्रोताचे स्वच्छ पाणी वापरा आणि त्यात एक तुळशीचे पान टाका.

यात अंगठी ठेवा. काही तास किंवा दुसऱ्या दिवशी घालणार असाल तर रात्रभर तशीच राहू द्या. नंतर बाहेर काढा, साध्या पाण्याने धुवा आणि स्वच्छ कपड्याने पुसून कोरडी करा.

मोती हा याला अपवाद आहे. मोती मऊ आणि सच्छिद्र असतो, त्यामुळे तो फक्त वीस ते तीस मिनिटेच भिजवा आणि मध वापरू नका. मधामुळे मोत्याच्या थरावर थर जमा होतो.

पायरी 6: पूजा

ज्या दिवशी अंगठी घालणार असाल, त्या दिवशी ती घरातील देव्हाऱ्यासमोर एका स्वच्छ कपड्यावर किंवा स्टीलच्या ताटात ठेवा, देव्हारा नसल्यास फक्त पूर्व दिशेकडे तोंड करून ठेवा. नऊपैकी सात खड्यांसाठी ही वेळ सकाळची असते. नीलम आणि गोमेदसाठी ही वेळ दुपारनंतरची असते, जेणेकरून पूजा संपवून सूर्यास्ताच्या साधारण दोन तास आधी अंगठी परिधान करता येईल.

एक दिवा आणि अगरबत्ती लावा. शक्य असल्यास ग्रहाच्या रंगाची फुले अर्पण करा — गुरूसाठी पिवळे, सूर्य आणि मंगळासाठी लाल, चंद्र आणि शुक्रासाठी पांढरे, शनीसाठी निळे किंवा गडद रंगाचे. गोड पदार्थाचा थोडासा नैवेद्य दाखवा.

त्यानंतर उजव्या तळहातावर अंगठी घेऊन बसा, किंवा ताटात ठेवलेल्या अंगठीवर तळहात ठेवा आणि जप करा.

पायरी 7: बीजमंत्र, 108 वेळा

बीजमंत्र हा ग्रहाचे नादरूप वाहून नेणारा एक मूळ आणि लहान मंत्र असतो. अंगठी घालण्यापूर्वी तुमच्या खड्याच्या मंत्राचा 108 वेळा जप करा. जपमाळ असल्यास ती वापरा, ज्यामध्ये बरोबर 108 मणी असतात, म्हणजेच एक पूर्ण फेरी म्हणजे एक चक्र.

शांतपणे, मोठ्याने किंवा मनातल्या मनात जप करा. यासाठी आठ ते बारा मिनिटे लागतात.

पायरी 8: परिधान करणे

शेवटचा जप पूर्ण करा, मग स्वतःच योग्य बोटात अंगठी घाला. दुसऱ्या कोणाकडून घालून घेऊ नका. अंगठी घालताना तोंड पूर्वेकडे ठेवा.

त्यानंतर तुमचे नेहमीचे दैनंदिन काम सुरू करा. नंतर उपवास करण्याचा किंवा शांत बसून राहण्याचा असा कोणताही नियम नाही.

प्रभाव दिसण्यासाठी किती वेळ लागतो

वेगवेगळे ग्रह वेगवेगळ्या गतीने चालतात, आणि खडा ग्रहाला अनुसरतो.

नऊ खड्यांमध्ये नीलम हा सर्वात वेगाने प्रभाव दाखवणारा खडा आहे. याचा परिणाम काही दिवसांतच दिसून येतो. नेमक्या याच गतीमुळे आधी त्याची चाचणी घेणे आवश्यक असते.

मोती आणि पोवळेसुद्धा जलद प्रभाव दाखवतात, सहसा दोन आठवड्यांच्या आत. मोत्यामुळे झोप शांत लागते. पोवळ्यामुळे ऊर्जा आणि स्वभावात बदल जाणवतो.

पुष्कराज प्रभाव दाखवायला एक ते तीन महिने घेतो. पाचूलाही एक ते तीन महिने लागतात. हे बदल संधी आणि संवादाच्या स्वरूपात समोर येतात.

माणिक आणि हिरा अनेक महिन्यांत हळूहळू प्रभाव दाखवतात. हे दोन्ही प्रतिष्ठा आणि दीर्घकालीन स्थितीवर कार्य करतात, जी एका आठवड्यात बदलत नाही.

गोमेद आणि लसण्या यांच्या मध्यम गतीचे असतात, सहसा काही आठवड्यांतच काहीतरी परिणाम दाखवतात आणि या दोन्हींचा प्रभाव संथ असण्याऐवजी अचानक जाणवू शकतो.

जर तीन महिने उलटूनही काहीच परिणाम दिसला नाही, तर खड्याचा दर्जा, त्याचे वजन किंवा स्वतः केलेल्या शिफारशीतच समस्या असू शकते.

स्वच्छता आणि पुनरुज्जीवन

दर काही दिवसांनी मऊ आणि कोरड्या कपड्याने खडा पुसा. उघड्या भागाखाली साबणाचा थर आणि हाताची क्रीम जमा होते, ज्यामुळे त्वचेशी होणारा थेट स्पर्श अडवला जातो.

दर काही महिन्यांनी, त्या खड्याच्या स्वतःच्या वारी, त्याला कच्चे दूध आणि पाण्यात थोडा वेळ भिजवा, बीजमंत्राची एक फेरी किंवा किमान अकरा वेळा जप करा आणि पुन्हा परिधान करा. हेच त्याचे पुनरुज्जीवन आहे. यासाठी तुम्हाला भटजींची आवश्यकता नसते.

कष्टाची अंगमेहनतीची कामे करताना आणि रसायनांचा वापर असलेल्या गोष्टींच्या वेळी अंगठी काढून ठेवा, ज्यामध्ये क्लोरीनयुक्त पाण्यात पोहणेदेखील समाविष्ट आहे. मोती आणि पोवळे हे सेंद्रिय असतात आणि परफ्यूम किंवा डिटर्जंटच्या संपर्कात आल्यास त्यांची चमक लवकर नष्ट होते.

खड्याला तडे गेल्यास

तडे जाणे म्हणजे प्रत्यक्ष आणि पारंपारिक समजुतीनुसार त्या खड्याने संकट अंगावर घेतले आहे. तो घालणे बंद करा.

कोणत्याही दिवशी तो काढून पांढऱ्या कपड्यात गुंडाळा आणि नदीत वा तळ्यात विसर्जित करा किंवा स्वच्छ मातीत पुरून टाका. तडा गेलेला खडा ड्रॉवरमध्ये ठेवू नका आणि त्याला पुन्हा पॉलिश करून नव्याने बसवून घेऊ नका.

दुसरा खडा बसवण्यापूर्वी किमान एक आठवडा थांबा आणि भिजवण्यापासूनची संपूर्ण प्रक्रिया पुन्हा करा. सलग दोनदा तडा जाणारा खडा हे सहसा दर्शवतो की त्या शिफारशीचा पुन्हा विचार करण्याची गरज आहे.

मोत्याची चमक कमी होणे आणि पोवळ्यावर पांढरे डाग पडणे हेसुद्धा तसेच असते. ते बदला.

अंगठीऐवजी लॉकेट घालू शकतो का

होय. दोन अटींसह लॉकेट चालते.

मागची बाजू उघडी असावी जेणेकरून खडा छातीला स्पर्श करेल. आणि चेन त्या ग्रहासाठी योग्य असलेल्या धातूचीच असायला हवी, जो नियम अंगठीसाठी लागू होतो तोच इथेही आहे.

लॉकेट हृदयाजवळ राहते, जे सूर्य, चंद्र आणि गुरूच्या खड्यांसाठी विशेषतः खूप चांगले असते. माणिक, मोती आणि पुष्कराज हे सर्व लॉकेट म्हणून उत्तम काम करतात. ज्यांना कामाच्या ठिकाणी अंगठी घालता येत नाही किंवा जे हाताने काम करतात, ते लोक सहसा हा पर्याय निवडतात.

बाजूबंद किंवा ब्रेसलेटसुद्धा याच नियमावर चालते. खड्याचा त्वचेला स्पर्श झाला पाहिजे आणि धातू योग्य असावा. वार, वेळ, मंत्र आणि शुद्धीकरण अगदी सारखेच राहते.

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)